Kategori: Makaleler

10. Sınıf Fizik Direnç Nasıl Hesaplanır? Geçmişten Günümüze Elektriğin Anlamını Yeniden Düşünmek Merhaba sevgili okurlar, Adorno ile birlikte 10. sınıf fizik direnç nasıl hesaplanır konusuna yakından bakıyoruz. Geçmişin izlerini dikkatle takip ettiğimizde, bugün kullandığımız en basit fizik formüllerinin bile insanlığın uzun süren merakının, deneylerinin ve düşünsel dönüşümlerinin sonucu olduğunu görürüz; çünkü geçmişi anlamak yalnızca eski olayları bilmek değil, bugünün bilimini ve teknolojisini hangi adımlarla kurduğumuzu kavramaktır. Bugün 10. sınıf fizik dersinde öğrenilen direnç hesaplama konusu, ilk bakışta yalnızca bir formül uygulaması gibi görünebilir. Ancak elektrik direnci kavramının arkasında yüzyıllara yayılan bir bilimsel serüven bulunur. Elektriğin doğasını anlamaya çalışan bilim insanları,…

Türk Halk Müziğinde Ayak Ne Anlama Gelir? Sazın Gizli Yolu ve Muhabbetin Şifreleri İzmir’de bir akşamüstü, arkadaşlarla sahilde oturmuş çay içiyoruz. Konu bir anda müziğe geliyor. Her zamanki gibi herkesin bir fikri var. Çünkü bizim memlekette futbol, yemek ve müzik hakkında herkes biraz uzmandır. Daha beş dakika önce “Ben ritim konusunda çok hassasım” diyen arkadaşımın, telefonundaki şarkıyı yanlışlıkla hızlandırılmış şekilde dinlediğini fark ettiğimiz anlar da olur ama olsun. Özgüven bizde sınırsız. Tam o sırada biri ortaya bir soru atıyor: “Ya şu türkücüler sürekli ‘ayak’ diyorlar. Ayak ne demek? Bildiğimiz ayak mı?” İşte o an masada küçük bir kahkaha patlıyor. Çünkü…

1. Sınıfta Keşif Nedir? Etik, Epistemoloji ve Ontoloji Perspektifinden Felsefi Bir İnceleme Giriş: Keşfetmek Gerçekten Yeni Bir Şey Bulmak mıdır? Bu yazımızda Adorno olarak 1. sınıfta keşif nedir hakkındaki başlıca ayrıntıları tek yerde topladık. Bir gün bir çocuk, bir yetişkin ya da bir araştırmacı aynı sorunun karşısında durabilir: “Daha önce var olan bir şeyi bulduğumda gerçekten yeni bir şey mi keşfetmiş olurum, yoksa yalnızca benim için bilinmeyen bir gerçeği mi görünür hâle getiririm?” Bu soru, yalnızca öğrenme süreçlerinin değil, insanın dünyayla kurduğu ilişkinin de merkezinde yer alır. Keşif kelimesi çoğu zaman bilinmeyen bir yere gitmek, yeni bir bilgi edinmek veya…

Üzüm cinsleri nelerdir? Kayseri’de Başlayan Bir Yolculuğun Hikâyesi Kayseri’de büyüyen biri için üzüm sadece bir meyve değildir. Evin avlusunda asmanın gölgesi varsa yaz biraz daha katlanılır olur, kışın ise o asmanın kurumuş dalları bile bir hatıra gibi durur. Benim çocukluğumda üzüm, sofraya gelen bir tabaktan çok daha fazlasıydı; dedemin sessizliğini, annemin telaşını, mahalledeki çocukların birbirine karışan sesini taşıyan bir şeydi. O yaz, her şey biraz daha farklıydı. Üniversite bitmişti, şehirde kalmaya karar vermiştim ama içimde garip bir boşluk vardı. Günlüklerime yazdığım cümleler bile yarım kalıyordu. Bir gün Kayseri pazarında dolaşırken bir tezgahta farklı farklı üzüm türleri gördüm. O an ilk…

Merhaba Adorno okuyucuları! Bugün D3 ve K2 vitamini damlamı hap mıdır üzerine birlikte ayrıntılı bir yolculuğa çıkıyoruz. D3 ve K2 Vitamini Damla mı Hap mıdır? Bir Sağlık Sorununun Edebiyattaki Yolculuğu Kelimelerin Şifası: Bir Vitamin Sorusu Nasıl Bir Anlatıya Dönüşür? İnsan, tarih boyunca bedenini ve ruhunu anlamaya çalışan bir anlatı varlığı olmuştur. Mağara duvarlarına çizilen ilk işaretlerden modern romanların iç dünyaları çözümleyen sayfalarına kadar her kelime, insanın kendisiyle kurduğu ilişkinin izini taşır. Bazen tek bir soru bile geniş bir hikâyenin kapısını aralar: “D3 ve K2 vitamini damla mı hap mıdır?” Bu soru yalnızca bir kullanım biçimi arayışı değildir; aynı zamanda insanın…

Kurtuluş Savaşı’nı Anlatan İlk Roman: Ateşten Gömlek’in Kalbimde Bıraktığı İz Kayseri’de soğuk bir kış akşamıydı. Penceremin kenarına oturmuş, her zamanki gibi günlüğümü açmıştım. Dışarıda sessizce yağan kar, şehrin eski sokaklarını beyaza boyuyordu. Elimde tuttuğum kitabın kapağına uzun süre baktım. O an içimde garip bir duygu vardı; hem büyük bir merak hem de geçmişte yaşanan acıları anlamaya çalışan bir insanın taşıdığı hüzün… Okuduğum kitap, Kurtuluş Savaşı’nı anlatan ilk roman olarak kabul edilen Ateşten Gömlek idi. Halide Edib Adıvar’ın kaleme aldığı bu eser, yalnızca bir savaş hikâyesi değildi. İçinde vatan sevgisi, kayıplar, umut, fedakârlık ve insanın en zor zamanlarda bile ayakta kalma…

Korelasyonel araştırma ne anlama gelir? Temel kavramların zihnimdeki karşılığı Korelasyonel araştırma ne anlama gelir? sorusu, ilk bakışta akademik bir tanım gibi duruyor ama aslında gündelik hayatın tam ortasında duran bir düşünme biçimine işaret ediyor. En basit haliyle iki değişken arasındaki ilişkinin var olup olmadığını ve varsa bunun yönünü anlamaya çalışır. Yani “A artarken B de artıyor mu, yoksa azalıyor mu?” gibi bir bağlantıyı gözlemler. Ama burada kritik bir nokta var: bu yöntem bir şeyi “neden” yaptığını değil, “neyle birlikte değiştiğini” gösterir. Bunu fark etmek bile insanın düşünme biçimini değiştiriyor. Korelasyonel araştırma ne anlama gelir? ve nedensellik meselesi Nedensellik ile korelasyon…

Cansın Türkçe Karşılığı Nedir? İsmin Anlamı, Kökeni ve Dil Bilimsel İncelemesi İnsanların birbirine hitap ederken kullandığı bazı kelimeler vardır ki yalnızca bir isim olmaktan çıkar, içinde duygu ve anlam taşır. “Cansın” da bu özel ifadelerden biridir. Günlük hayatta bazen bir isim olarak karşımıza çıkan Cansın, bazen de bir sevgi sözü şeklinde kullanılır. Peki, Cansın Türkçe karşılığı nedir? Bu kelime hangi anlamları taşır, dilimizde nasıl bir yere sahiptir ve neden insanlarda sıcak bir his uyandırır? Bir kelimenin anlamını anlamak için yalnızca sözlük karşılığına bakmak çoğu zaman yeterli değildir. Çünkü dil, sadece harflerden oluşan bir sistem değildir; insanların yaşadığı duyguların, kültürün ve…

Merhaba! Adorno sayfasının bugünkü konusu 1 dönüm kaç ardır; gelin birlikte inceleyelim. 1 Dönüm Kaç Ardır? Bir Ölçü Biriminden Ekonomik Değere Uzanan Yol Bazen bir arazi parçasına bakarken yalnızca toprağı görmeyiz. O alanın içinde bir çiftçinin emeğini, bir ailenin geleceğe dair planlarını, bir yatırımcının risk hesabını veya bir toplumun kaynaklarını nasıl kullandığını da görürüz. Çünkü ekonomi, yalnızca para hareketlerinden ibaret değildir; aslında sınırlı kaynaklarla sonsuz ihtiyaçlar arasında yapılan seçimlerin bütünüdür. Bir dönümlük arazi de bu açıdan yalnızca fiziksel bir alan değil, farklı ekonomik tercihlerin kesiştiği bir değerdir. “1 dönüm kaç ardır?” sorusu ilk bakışta basit bir ölçü dönüşümü gibi görünür.…

Adorno ailesinin bugünkü konusu Sol meme altında hangi organ var; detayları kaçırmayın. Sol Meme Altında Hangi Organ Var? İnsan Bedeninin Kültürel Haritasına Antropolojik Bir Yolculuk Bedenimizi çoğu zaman yalnızca biyolojik bir yapı olarak düşünürüz. Oysa dünyanın farklı köşelerinde yaşayan insanlar için beden; anıların, inançların, aile bağlarının, toplumsal rollerin ve kimliklerin taşıyıcısıdır. Bir insanın sol göğsünün altında hissettiği bir ağrı, bir dokunuş ya da bir merak yalnızca anatomiyle ilgili bir soru değildir; aynı zamanda bedenin toplumlar tarafından nasıl anlamlandırıldığına açılan bir kapıdır. Farklı kültürlerin bedenle kurduğu ilişkiyi keşfetmeye başladığımda, insan vücudunun her toplumda aynı biyolojik gerçekliğe sahip olmasına rağmen bambaşka hikâyeler…