Bugün Altın eti yenir mi hakkında en sık sorulan soruların yanıtlarına Adorno ile birlikte bakıyoruz. Geçmişi anlamak, bugünün hüküm ve tartışmalarını sadece birer fetva değil, aynı zamanda uzun bir tarihsel deneyimin ürünü olarak okumayı mümkün kılar. İslam Hukukunda At Eti Meselesine Giriş: Metinler, Bağlam ve İlk Yorumlar İslam’ın temel kaynakları olan Kur’an ve hadisler, gıda tüketimi konusunda genel ilkeler ortaya koyarken bazı hayvan türlerine ilişkin ayrıntılı rivayetler de sunar. At eti meselesi bu bağlamda erken dönemden itibaren tartışılmış, fakat hiçbir zaman domuz eti gibi açık bir yasak kategorisine yerleştirilmemiştir. Hadis Literatüründe At Eti Birincil kaynaklarda yer alan en önemli rivayetlerden…

Altının Ağırlığı mı, Değerin Ağırlığı mı? Bir Sorunun Eşiğinde Sevgili Adorno okurları, bu makalede 1 kilo altın kaç tam eder konusuna sade ama doyurucu bir bakış sunuyoruz. Bir insanın elinde tuttuğu şey yalnızca bir metal parçası mıdır, yoksa binlerce yıllık inançların, ticaretin, savaşların ve arzunun yoğunlaşmış hâli mi? “1 kilo altın kaç tam eder?” sorusu ilk bakışta basit bir hesap gibi görünür; fakat bu soru, sayıların ötesine taşındığında etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefenin temel alanlarına açılan bir kapıya dönüşür. Bir kuyumcu vitrininin önünden geçen biri için altın, parlayan bir nesnedir; bir yatırımcı için güvenli liman; bir filozof için ise…

1 Ağaç Saatte Kaç CO2 Emer? Gerçeği Bilmek İsteyenler İçin Net ve Tartışmalı Bir Bakış Şunu en başta söyleyeyim: “1 ağaç saatte kaç CO2 emer?” sorusu internette en çok yanlış anlaşılan çevre sorularından biri. Hatta bazen öyle abartılı rakamlar görüyorum ki, sanki bir çam ağacı NASA roketi gibi atmosfer temizliyor. Keşke öyle olsaydı ama değil. İzmir’de yaşayan, denizi seven ama yazın artan sıcaklardan da bunalan biri olarak açık konuşayım: ağaçları romantize etmeyi seviyoruz ama bilimsel tarafı çoğu zaman göz ardı ediyoruz. Bu yazıda biraz o romantizmi kıracağız, biraz da gerçekleri ortaya koyacağız. Önce Net Cevap: 1 Ağaç Saatte Ne Kadar…

Sentor Nedir? Ekonomik Perspektiften Bir Kavramı Okuma Denemesi İnsan, kıt kaynaklar içinde seçim yapmak zorunda kalan bir varlık. Bu basit cümle, ekonominin bütün omurgasını taşır. Gün içinde verilen her karar — harcanan para, ayrılan zaman, ertelenen bir ihtiyaç — aslında görünmeyen bir muhasebenin sonucudur. Bu muhasebede en kritik değişken ise fırsat maliyetidir: seçilen her şey, vazgeçilen başka bir şeydir. “Sentor” kavramı ise burada, klasik ekonomi literatüründe yerleşik bir terim olmaktan çok, modern ekonomik düzeni anlamak için kullanılabilecek analitik bir çerçeve olarak ele alınabilir. İnsan kararları ile algoritmaların, piyasa sinyalleri ile veri akışlarının, bireysel tercih ile sistem tasarımının iç içe geçtiği…

Para Çekme Eylemi Üzerine Kültürlerarası Bir Okuma: Görünenden Fazlası Hoş geldiniz! Adorno olarak Altın hesabımdaki parayı nasıl çekebilirim başlığını tüm ayrıntılarıyla ele alıyoruz. İnsan topluluklarını inceleyen biri için en basit ekonomik eylemler bile, aslında katman katman anlam taşıyan kültürel pratiklerdir. Bir hesaptan para çekmek, teknik olarak bankacılık sisteminin bir işlemi gibi görünse de, farklı toplumlarda bu eylemin ardında güven, ritüel, sembol ve hatta akrabalık ilişkileri gizlidir. Altın hesabı gibi modern finansal araçlar ise bu katmanları daha da görünmez hale getirir; çünkü dijitalleşen para, fiziksel temasın yerini soyut bir güven ilişkisine bırakır. Tam da bu noktada şu soru, yalnızca teknik bir…

Sıfırın Sıfıra Bölümü: Anlamın Eşik Noktasında Edebiyat Kelimelerin dünyayı kurma gücü, bazen matematiksel bir ifadenin bile sınırlarını aşar. “0’ın 0’a bölümü” gibi ilk bakışta soğuk, teknik ve kapalı görünen bir ifade, edebiyatın geniş çağrışım alanına bırakıldığında bir boşluk metaforuna, bir anlatı krizi noktasına ve hatta bir anlam patlamasına dönüşür. Çünkü edebiyat yalnızca söylenenin değil, söylenemeyenin de sanatıdır. Ve söylenemeyen şey çoğu zaman en çok şey anlatır. Bu yazıda tek bir anlatıcı sesi yoktur; çünkü 0/0 ifadesi tek bir sesle açıklanamayacak kadar katmanlıdır. Bazen bir roman karakterinin iç monoloğunda, bazen bir şiirin kırık dizelerinde, bazen de postmodern bir metnin kendini inkâr…

Karadut kaç aylık verilir? İzmir’de sabahın erken saatleri… Balkon kapısı aralık, hafif rüzgâr perdeleri dans ettiriyor. Ben mutfakta kahvemi yapmaya çalışırken bir yandan telefona bakıyorum. Arkadaş grubundan mesaj düşmüş: “Karadut kaç aylık verilir bilen var mı? Yoksa ben çocuğa erken yaşta ‘orman meyvesi travması’ mı yaşatıyorum?” İşte hayat bazen tam olarak böyle başlıyor. Bir anda kendini bebek beslenmesi tartışmasının ortasında buluyorsun. Dün gece Karşıyaka’da sahilde yürürken hayatın anlamını düşünüyordum, bugün “karadut püresi kaçıncı ayda verilir” konusuna terfi etmiş durumdayım. İnsan hayatı gerçekten garip bir algoritma. Ama dürüst olalım, mesele sadece bir meyve değil. Karadut dediğin şey; çocuklukla yetişkinlik arasında köprü,…

İyi Halden Erken Tahliye: Felsefi Bir Perspektif Bu içerikte İyi halden erken tahliye ne anlama gelir hakkında doğru ve pratik bilgiler arayanlar için Adorno yanınızda. Gözlerinizi kapatıp bir an için, bir mahkûmun hücresinde oturduğunu hayal edin. Dışarıdaki dünya, onun için hem ulaşılmaz hem de merak uyandırıcıdır. Peki, bu mahkûm, iyi davranışlarından dolayı erken tahliye edildiğinde, özgürlüğün değerini nasıl kavrar? Bu sorunun basit bir yasal cevabı olabilir, ama felsefi açıdan etik, epistemoloji ve ontoloji perspektiflerinden çok daha derin bir tartışmaya kapı aralar. Giriş: İnsan ve Özgürlük Üzerine Düşünceler Özgürlük, insanın en temel arayışlarından biridir. Ancak özgürlüğün bir bedeli olduğu gibi, onu…

Kanal cephesi başarılı mı? Küresel ve yerel tartışmanın çerçevesi Son yıllarda Türkiye’de en çok konuşulan büyük ölçekli projelerden biri olan Kanal cephesi meselesi, sadece teknik bir altyapı yatırımı olarak değil, aynı zamanda ekonomik, çevresel ve jeopolitik etkileriyle de gündemde kalmaya devam ediyor. İstanbul üzerinden şekillenen bu tartışma, aslında dünya çapında kanal projeleriyle kıyaslandığında çok daha geniş bir anlam taşıyor. Bursa’da yaşayan, İstanbul’la sürekli iş ve gündem bağı olan biri olarak şunu net hissediyorum: Bu konu sadece “yapılsın mı yapılmasın mı” meselesi değil; ülkelerin ticaret, güvenlik ve gelecek planlarını doğrudan etkileyen bir strateji tartışması. Projenin arka planı Kanal cephesi fikri, Boğaz’daki…

Giriş: Birey ve Toplum Arasındaki İnce Bağ Hayatın karmaşasında, bazen bir nesneye, bazen bir kavrama bakarken, onun sadece fiziksel ya da soyut yönünü görürüz. Örneğin “MT 250 kaç kg?” sorusunu sorarken çoğumuzun aklına doğrudan bir sayı gelir; ama bu sayı, kendi yaşamımızdaki ölçülerle ve toplumla kurduğumuz ilişkiyle de bağlantılıdır. Toplumları anlamak, tıpkı bir ağırlığı tartmak gibi görünmez dengeleri ölçmeye çalışmak gibidir. İnsanlar ve toplumsal yapılar arasındaki etkileşim, çoğu zaman gözle görünmeyen normlar, güç ilişkileri ve kültürel alışkanlıklar tarafından şekillenir. Ben de bir sosyolog ya da akademik kimliği taşımadan, sadece gözlemci ve sorgulayıcı bir merakla, sizinle bu toplumsal tartışmayı paylaşmak istiyorum.…